79An-Naazi'aat

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ وَالنَّازِعَاتِ غَرْقًا

And olsun (kafirlərin canını) zorla alanlara;

وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا

And olsun (mö’minlərin canını) rahatlıqla alanlara;

وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا

And olsun sür’ətlə üzənlərə;

فَالسَّابِقَاتِ سَبْقًا

And olsun (bir-birini) ötdükcə ötənlərə;

فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْرًا

And olsun işə əncam çəkənlərə (Allahın əmri ilə dünyanın işlərini idarə edən mələklərə ki, qiyamət haqdır və siz qiyamət günü dirilib haqq-hesab üçün Allahın hüzurunda duracaqsınız)!

يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ

O gün sarsılan sarsılacaq (surun birinci üfürülməsi ilə yer, göy lərzəyə gələcək),

تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ

Onun ardınca bir sarsıntı da olacaqdır! (Sur ikinci dəfə üfürüləcəkdir. İsrafil suru birinci dəfə çaldıqda hər şey məhv olacaq, ikinci dəfə çaldıqda isə hamı diriləcəkdir. Bunların arası dünya vaxtı ilə müqayisədə qırx il çəkəcəkdir).

قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ وَاجِفَةٌ

O gün ürəklər qorxub titrəyəcək,

أَبْصَارُهَا خَاشِعَةٌ

Gözləri (o ürəklərin sahib olduğu gözlər dəhşətdən) zəlilcəsinə yerə dikiləcəkdir.

يَقُولُونَ أَإِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحَافِرَةِ

(Qiyaməti inkar edən kafirlər dünyada istehza ilə) deyirlər: “Doğrudanmı biz (öləndən sonra dirilib) əvvəlki vəziyyətimizə qaytarılacağıq?!

أَإِذَا كُنَّا عِظَامًا نَخِرَةً

Özü də çürümüş sümüklər olduğumuz zamanmı?!”

قَالُوا تِلْكَ إِذًا كَرَّةٌ خَاسِرَةٌ

Onlar deyirlər: “Elə isə bu ziyanlı dönüşdür (çünki onun arxasında şiddətli bir əzab durur).

فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ

(Ey kafirlər! Bu, Allah üçün çətin deyildir). Doğrudan da, o (surun axırıncı dəfə çalınması) ancaq tək bir dəhşətli səsdir (nə’rədir)!

فَإِذَا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ

Onlar dərhal (qəbirlərindən çıxıb) dümdüz bir yerdə olacaqlar!

هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ مُوسَىٰ

(Ya Peyğəmbər!) Musanın hekayəti (söhbəti) sənə gəlib çatdımı?

إِذْ نَادَاهُ رَبُّهُ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى

O zaman ki, Rəbbi ona müqəddəs Tuva vadisində belə xitab etdi:

اذْهَبْ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ

“Fir’onun yanına get. Çünki o, (allahlıq iddiasına düşməklə, xalqa zülm etməklə) çox azmışdır (həddini aşmışdır).

فَقُلْ هَلْ لَكَ إِلَىٰ أَنْ تَزَكَّىٰ

Və de: “(Günahlardan) təmizlənmək istəyirsənmi?

وَأَهْدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخْشَىٰ

Səni Rəbbinə tərəf gətirimmi ki, (Ondan) qorxasan?”

فَأَرَاهُ الْآيَةَ الْكُبْرَىٰ

(Musa gəlib Allahın buyuruğunu Fir’ona ərz elədi) və ona (özünün həqiqi peyğəmbər olmasına dəlalət edən) ən böyük mö’cüzəni (əsanın dönüb əjdaha olmasını) göstərdi.

فَكَذَّبَ وَعَصَىٰ

Lakin (Fir’on Musanı) təkzib edib (ona) asi oldu.

ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعَىٰ

Sonra geri dönüb (özünə buyurulanlardan üz döndərərək fitnə-fəsad törətməyə, Musaya qarşı tədbir tökməyə) tələsdi.

فَحَشَرَ فَنَادَىٰ

Və (ə’yan-əşrafını, bütün təbəələrini) toplayıb (onlara) belə xitab etdi:

فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَىٰ

“Həqiqətən, mən sizin ən uca Rəbbinizəm!”

فَأَخَذَهُ اللَّهُ نَكَالَ الْآخِرَةِ وَالْأُولَىٰ

Allah da onu axirət və dünya əzabına giriftar etdi. (Yaxud: Allah ona axırıncı və əvvəlinci sözlərinin cəzasını verdi).

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِمَنْ يَخْشَىٰ

Şübhəsiz ki, bunda (Allahdan) qorxan kimsələr üçün ibrət dərsi vardır.

أَأَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمِ السَّمَاءُ ۚ بَنَاهَا

(Ey kafirlər!) Sizi yaratmaq çətindir, yoxsa göyü ki (Allah) onu yaratdı;

رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّاهَا

Qübbəsini ucaltdı, düzəldib nizama saldı;

وَأَغْطَشَ لَيْلَهَا وَأَخْرَجَ ضُحَاهَا

Gecəsini qaranlıq, gündüzünü işıqlı etdi?!

وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَٰلِكَ دَحَاهَا

Bundan sonra da yeri döşəyib (yayıb) düzəltdi (üstündə gəzmək və yaşamaq üçün onu yararlı hala saldı).

أَخْرَجَ مِنْهَا مَاءَهَا وَمَرْعَاهَا

Ondan suyunu və otlağını çıxartdı.

وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا

(Orada) dağları yerləşdirdi.

مَتَاعًا لَكُمْ وَلِأَنْعَامِكُمْ

(Bütün bunlar) sizin və heyvanlarınızın istifadəsi üçündür.

فَإِذَا جَاءَتِ الطَّامَّةُ الْكُبْرَىٰ

O böyük bəla (qiyamət) gələndə,

يَوْمَ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسَانُ مَا سَعَىٰ

O gün insan nələr etdiyini (dünyadakı bütün yaxşı, pis əməllərini) yadına salacaqdır.

وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرَىٰ

Cəhənnəm də hər görənə görünəcəkdir.

فَأَمَّا مَنْ طَغَىٰ

Kim (dünyada) azğınlıq etmişsə,

وَآثَرَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا

Dünyanı (axirətdən) üstün tutmuşsa,

فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوَىٰ

Şübhəsiz ki, onun məskəni Cəhənnəmdir!

وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَىٰ

Amma kim (qiyamət günü) Rəbbinin hüzurunda durmaqdan qorxmuş və nəfsinə istəyini (şəfvəti) qadağan etmişsə,

فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَىٰ

Həqiqətən, onun yurdu Cənnətdir!

يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا

(Ya Peyğəmbər! Müşriklər) səndən o saatın nə vaxt gələcəyi (qiyamətin nə vaxt qopacağı) barəsində soruşarlar.

فِيمَ أَنْتَ مِنْ ذِكْرَاهَا

Sən onu (onun vaxtını) nə bilirsən?!

إِلَىٰ رَبِّكَ مُنْتَهَاهَا

Onu sonuna qədər (bütün təfərrüatı ilə) bilmək ancaq sənin Rəbbinə məxsusdur.

إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَخْشَاهَا

Sən ancaq ondan (qiyamətdən) xəbərdar edib çəkindirənsən!

كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحَاهَا

Onu (qiyaməti) gördükləri gün (dünyada və ya qəbir evində) yalnız bir axşam, yaxud bir səhər qaldıqlarını sanacaqlar!