74Al-Muddaththir

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ

Ey (libasına) bürünüb sarınan (Peyğəmbər)!

قُمْ فَأَنْذِرْ

Qalx (qövmünü Allahın əzabı ilə) qorxut!

وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ

Öz Rəbbini uca tut!

وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ

Libasını təmizlə! (Nəfsini günahlardan pak et!)

وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ

(Əzaba səbəb olacaq) pis şeylərdən uzaqlaş! (Bütləri tərk et!)

وَلَا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ

(Etdiyin yaxşılığı) çox bilib başa qalxma! (Heç kəsə minnət qoyma!)

وَلِرَبِّكَ فَاصْبِرْ

Rəbbinin yolunda (Rəbbinin rizasını qazanmaq üçün bu yolda sənə üz verəcək bütün çətinliklərə) səbr et!

فَإِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ

Elə ki, sur çalındı,

فَذَٰلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ

O gün çox ağır bir gün olacaqdır;

عَلَى الْكَافِرِينَ غَيْرُ يَسِيرٍ

(O gün) kafirlər üçün asan olmayacaqdır!

ذَرْنِي وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيدًا

(Ya Peyğəmbər!) Məni Öz yaratdığım kimsə ilə tək burax! (Vəlid ibn Müğirə kimi kafirin cəzasını yalnız Mənə tapşır!)

وَجَعَلْتُ لَهُ مَالًا مَمْدُودًا

Mən ona bollu mal-dövlət əta etdim;

وَبَنِينَ شُهُودًا

Yanında hazır duran oğullar (verdim);

وَمَهَّدْتُ لَهُ تَمْهِيدًا

Ona (hər şeyi) artıqlaması ilə müyəssər etdim (sərvət və mənsəbi ayağının altına döşədim).

ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ

(Bütün bunlardan) sonra yenə də (var-dövlətini) artırmağımı istəyir.

كَلَّا ۖ إِنَّهُ كَانَ لِآيَاتِنَا عَنِيدًا

Xeyr (bu ola bilməz). Çünki o, ayələrimizə qarşı inadkar oldu.

سَأُرْهِقُهُ صَعُودًا

Mən onu məşəqqətli bir əzaba düçar edəcəyəm!

إِنَّهُ فَكَّرَ وَقَدَّرَ

O (Qur’an barəsində) fikirləşdi və (orada deyilənləri öz ürəyində) ölçdü-biçdi.

فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ

Ölüm olsun ona! Necə ölçdü-biçdi?! (Peyğəmbərə sehrbaz dedi).

ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ

Yenə də ölüm olsun ona! Necə ölçdü-biçdi?!

ثُمَّ نَظَرَ

Sonra (qövmünün üzünə) baxdı.

ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ

Sonra üz-gözünü turşutdu, qaşqabağını tökdü.

ثُمَّ أَدْبَرَ وَاسْتَكْبَرَ

Sonra da (imandan) üz çevirdi, (Peyğəmbərə tabe olmağa) təkəbbür göstərdi.

فَقَالَ إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ

Və dedi: “Bu (sehrbazlardan) öyrənilən sehrdən başqa bir şey deyildir!

إِنْ هَٰذَا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ

Bu yalnız bəşər sözüdür!”

سَأُصْلِيهِ سَقَرَ

Biz onu Səqərə atacağıq (orada yandıracağıq).

وَمَا أَدْرَاكَ مَا سَقَرُ

(Ya Peyğəmbər!) Sən nə bilirsən (haradan bilirsən) ki, nədir Səqər!

لَا تُبْقِي وَلَا تَذَرُ

O (heç kəsi sağ) qoymaz və (salamat) buraxmaz!

لَوَّاحَةٌ لِلْبَشَرِ

İnsanı yandırıb-yaxar!

عَلَيْهَا تِسْعَةَ عَشَرَ

Onun üstündə on doqquz (nəfər gözətçi mələk) vardır.

وَمَا جَعَلْنَا أَصْحَابَ النَّارِ إِلَّا مَلَائِكَةً ۙ وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا لِيَسْتَيْقِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَيَزْدَادَ الَّذِينَ آمَنُوا إِيمَانًا ۙ وَلَا يَرْتَابَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْمُؤْمِنُونَ ۙ وَلِيَقُولَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْكَافِرُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلًا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ ۚ وَمَا هِيَ إِلَّا ذِكْرَىٰ لِلْبَشَرِ

Biz cəhənnəm gözətçilərini yalnız mələklərdən etdik. Biz onların sayını ancaq kafirlərin imtahana çəkilməsi, kitab verilənlərin yəqinlik hasil etməsi (çünki onların kitablarında bu mələklərin sayı on doqquzdur), iman gətirənlərin imanının daha da artması, kitab əhlinin və mö’minlərin (bununla əlaqədar Muhəmməd əleyhissəlam barəsində) şübhəyə düşməməsi, həmçinin qəlblərində mərəz (nifaq və şəkk mərəzi) olanların və kafirlərin: “Allah bu misalla nə demək istəyir?” – demələri üçün (on doqquz) etdik. Allah istədiyi kimsəni (haqq yoldan) belə sapdırır və istədiyini də doğru yola salır. Rəbbinin ordularını özündən başqası bilməz. Bu (vəsf olunan Səqər) insanlar üçün ancaq bir öyüd-nəsihətdir!

كَلَّا وَالْقَمَرِ

Xeyr! (İş heç də bu müşriklərin zənn etdiyi kimi deyildir). And olsun aya;

وَاللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ

Dönüb-qayıdan (yaxud gündüzün dalınca gələn) gecəyə

وَالصُّبْحِ إِذَا أَسْفَرَ

Və sökülməkdə olan dan yerinə ki,

إِنَّهَا لَإِحْدَى الْكُبَرِ

(Cəhənnəm) böyük bəlalardan biridir!

نَذِيرًا لِلْبَشَرِ

(O, Allahın əzabı ilə) qorxudur insanları -

لِمَنْ شَاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ

Sizdən (yaxşı işlərdə) irəli düşmək, yaxud geri qalmaq istəyənləri!

كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ

Hər kəs öz əməlinin girovudur! (Hərə öz əməlinin əvəzini alacaqdır!)

إِلَّا أَصْحَابَ الْيَمِينِ

Sağ tərəf sahibləri (əməl dəftərləri sağ əllərinə verilənlər) istisna olmaqla!

فِي جَنَّاتٍ يَتَسَاءَلُونَ

Onlar cənnətlərdədirlər; bir-birindən soruşacaqlar;

عَنِ الْمُجْرِمِينَ

Günahkarlar barəsində (və sonra həmin günahkarlara müraciət edib belə deyəcəklər):

مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ

“Sizi Səqərə (Cəhənnəmə) salan nədir?”

قَالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ

Onlar deyəcəklər: “Biz namaz qılanlardan deyildik;

وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ

Yoxsulu da yedirtməzdik;

وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِينَ

Batilə dalanlarla birlikdə biz də dalardıq;

وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ

Haqq-hesab gününü yalan sayardıq.

حَتَّىٰ أَتَانَا الْيَقِينُ

Ölüm bizi haqlayana qədər (bu vəziyyətdə qaldıq)”.

فَمَا تَنْفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشَّافِعِينَ

Şəfaət edənlərin şəfaəti onlara fayda verməz!

فَمَا لَهُمْ عَنِ التَّذْكِرَةِ مُعْرِضِينَ

Onlara nə olub ki, öyüd-nəsihətdən üz çevirirlər (qaçırlar).

كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌ

Onlar sanki vəhşi eşşəklərdir.

فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ

(O eşşəklər ki) aslandan hürküb qaçarlar!

بَلْ يُرِيدُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُؤْتَىٰ صُحُفًا مُنَشَّرَةً

Xeyr, onların hər biri özünə (göydən) nazil olmuş səhifələr verilməsini istəyər.

كَلَّا ۖ بَلْ لَا يَخَافُونَ الْآخِرَةَ

Xeyr, daha doğrusu, onlar axirətdən qorxmazlar!

كَلَّا إِنَّهُ تَذْكِرَةٌ

Xeyr, bu (Qur’an) bir öyüd-nəsihətdir!

فَمَنْ شَاءَ ذَكَرَهُ

İstəyənlər ondan öyüd alar.

وَمَا يَذْكُرُونَ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ ۚ هُوَ أَهْلُ التَّقْوَىٰ وَأَهْلُ الْمَغْفِرَةِ

Bununla belə, Allah istəməsə, onlar əsla öyüd ala bilməzlər. Qorxub çəkinməyə də, bağışlamağa da layiq olan ancaq Odur!