69Al-Haaqqa

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ الْحَاقَّةُ

Haqq olan qiyamət!

مَا الْحَاقَّةُ

Nədir qiyamət?!

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحَاقَّةُ

Nə bilirsən (haradan bilirsən) ki, nədir qiyamət?! (Qiyamətin nə olduğunu sənə nə öyrətdi?)

كَذَّبَتْ ثَمُودُ وَعَادٌ بِالْقَارِعَةِ

Səmud da, Ad da (ürəkləri dəhşətə salan) o qiyaməti yalan saymışdılar!

فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهْلِكُوا بِالطَّاغِيَةِ

Səmud (qövmü) hədsiz dərəcədə dəhşətli (tükürpədici) səslə həlak edildi.

وَأَمَّا عَادٌ فَأُهْلِكُوا بِرِيحٍ صَرْصَرٍ عَاتِيَةٍ

Ad (qövmü) isə uğultulu, çox (soyuq və) siddətli bir küləklə tar-mar oldu.

سَخَّرَهَا عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيَالٍ وَثَمَانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومًا فَتَرَى الْقَوْمَ فِيهَا صَرْعَىٰ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍ

Allah o küləyi yeddi gecə, səkkiz gün ardı-arası kəsilmədən onların üstünə əsdirdi. Belə ki, (əgər yanlarında olsaydın) sən onları orada yıxılıb ölmüş görərdin. Onlar, sanki içi bomboş xurma kötükləri idilər.

فَهَلْ تَرَىٰ لَهُمْ مِنْ بَاقِيَةٍ

İndi sən onlardan heç bir əsər-əlamət görə bilərsənmi?!

وَجَاءَ فِرْعَوْنُ وَمَنْ قَبْلَهُ وَالْمُؤْتَفِكَاتُ بِالْخَاطِئَةِ

Fir’on da, ondan əvvəlkilər də, alt-üst olmuş Mö’təfikə əhli (Lut qövmü) də günah (xəta) törətmişdilər.

فَعَصَوْا رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رَابِيَةً

Onlar Rəbbinin peyğəmbərinə asi olmuş, O da onları şiddəti getdikcə artan bir əzabla yaxalamışdı.

إِنَّا لَمَّا طَغَى الْمَاءُ حَمَلْنَاكُمْ فِي الْجَارِيَةِ

Həqiqətən, hər tərəfi su basdığı zaman (Nuhun tufanı qopduqda) sizi gəmiyə Biz daşıdıq.

لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ

Ona görə ki, bunu (mö’minlərə nicat verib kafirləri məhv etməyimizi) sizə bir ibrət dərsi edək və dərk edən (öyüd-nəsihəti cani-dildən dinləyən) qulaq bunu eşidib yadda saxlasın!

فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ نَفْخَةٌ وَاحِدَةٌ

Sur bircə dəfə üfürüləcəyi;

وَحُمِلَتِ الْأَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَاحِدَةً

Yer və dağlar qaldırılıb bircə dəfə bir-birinə çırpılacağı (əzilib toza dönəcəyi) zaman -

فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ

Məhz o gün (vaqe olacağına heç bir şübhə olmayan) qiyamət qopacaqdır!

وَانْشَقَّتِ السَّمَاءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ وَاهِيَةٌ

Və (göy) süst düşüb parçalanacaqdır!

وَالْمَلَكُ عَلَىٰ أَرْجَائِهَا ۚ وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ

Mələklər də onun (göyün) ətrafında (Allahın əmrinə müntəzir) olacaq və həmin gün (ya Peyğəmbər!) sənin Rəbbinin ərşini onların (başı) üstündə səkkiz mələk daşıyacaqdır!

يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لَا تَخْفَىٰ مِنْكُمْ خَافِيَةٌ

O gün (ey insanlar!) siz (haqq-hesab üçün Rəbbinizin hüzuruna) gətiriləcəksiniz. Sizin heç bir sirriniz (Allahdan) gizli qalmayacaqdır!

فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ هَاؤُمُ اقْرَءُوا كِتَابِيَهْ

Əməl dəftəri sağ əlinə verilən kimsə deyəcəkdir: “Alın, əməl dəftərimi oxuyun!

إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلَاقٍ حِسَابِيَهْ

Mən (dünyada ikən qiyamət günü) öz hesabıma yetişəcəyimə (möhkəm) inanmışdım!”

فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ

Bundan belə o, xoş güzəran içində,

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ

Yüksək bir Cənətdə olacaqdır.

قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ

(Elə bir Cənnət ki, onun) meyvələri çox yaxındadır (mö’minlər onlardan ayaq üstə olanda da, oturanda da, uzananda da yeyə biləcəklər).

كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئًا بِمَا أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخَالِيَةِ

(Onlara belə deyiləcəkdir:) “Keçmiş günlərdə etdiyiniz (yaxşı) əməllər müqabilində yeyin-için!”

وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتَابِيَهْ

Əməl dəftəri sol əlinə verilən isə deyəcəkdir: “Kaş əməl dəftərim mənə verilməyəydi!

وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِيَهْ

Hesabımın nə olduğunu bilməyəydim!

يَا لَيْتَهَا كَانَتِ الْقَاضِيَةَ

Kaş o (ölüm) qəti (əbədi) olaydı! (Bir daha dirilib bu əzabı görməyəydim!)

مَا أَغْنَىٰ عَنِّي مَالِيَهْ ۜ

Mal-dövlətim mənə heç bir fayda vermədi (Allahın əzabını məndən dəf edə bilmədi).

هَلَكَ عَنِّي سُلْطَانِيَهْ

Mülküm (səltənətim) də məhv olub getdi!”

خُذُوهُ فَغُلُّوهُ

(Allah dərgahından belə bir nida gələcəkdir:) “Onu tutub qandallayın!

ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ

Sonra da Cəhənnəmə atın!

ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعًا فَاسْلُكُوهُ

Daha sonra onu yetmiş arşın uzunluğunda zəncirlə bağlayın!

إِنَّهُ كَانَ لَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظِيمِ

Çünki o, böyük olan Allaha inanmırdı.

وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْكِينِ

O (özü zəkat vermir, acizə, kimsəsizə kömək etmit, xalqda da) yoxsulu yedirtməyə rəğbət oyatmırdı.

فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هَاهُنَا حَمِيمٌ

Bu gün bax burda onun yaxın bir dostu yoxdur.

وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِينٍ

İrindən başqa bir yeməyi də yoxdur.

لَا يَأْكُلُهُ إِلَّا الْخَاطِئُونَ

Onu ancaq günahkarlar yeyər!”

فَلَا أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ

And içirəm gördüklərinizə,

وَمَا لَا تُبْصِرُونَ

Və görmədiklərinizə ki,

إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ

Bu (Qur’an) çox möhtərəm bir elçinin (Cəbrailin, yaxud Muhəmməd əleyhissəlamın Allahın ona nazil etdiyi) sözüdür!

وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ ۚ قَلِيلًا مَا تُؤْمِنُونَ

O, şair sözü deyildir! Nə az inanırsınız!

وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ ۚ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ

O, kahin sözü də deyildir! Nə az düşünürsünüz!

تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ

O, aləmlərin Rəbbi tərəfindən nazil edilmişdir.

وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الْأَقَاوِيلِ

Əgər o (Peyğəmbər) özündən bə’zi sözlər uydurub Bizə isnad etsəydi,

لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِالْيَمِينِ

Biz ondan mütləq şiddətli intiqam alardıq (sağ əlini kəsərdik, yaxud boynunu vurardıq)!

ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِينَ

Sonra onun şah damarını qopardardıq!

فَمَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَاجِزِينَ

Və heç biriniz də (Bizim əzabımızı) ondan dəf edə bilməzdiniz.

وَإِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ

Şübhəsiz ki, bu (Qur’an) müttəqilərə bir öyüd-nəsihətdir.

وَإِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنْكُمْ مُكَذِّبِينَ

(Ey insanlar!) İçərinizdə onu yalan hesab edənlər olduğunu da, əlbəttə, bilirik.

وَإِنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَى الْكَافِرِينَ

Şübhəsiz ki, bu (Qur’an) kafirlər üçün bir peşmançılıqdır (ona inanmadıqlarına görə qiyamət günü böyük zərər çəkəcəklər).

وَإِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ

Doğrudan da, bu (Qur’an) gerçək bir həqiqətdir.

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ

Elə isə (ya Peyğəmbər!) sən ulu olan Rəbbinin adını təsbih (müqəddəs tutub həmd-səna ilə zikr) et!