69Al-Haaqqa

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ الْحَاقَّةُ

Барча серне ача торган хак булган кыямәт көне.

مَا الْحَاقَّةُ

Нинди олугъ куркынычлы көндер ул кыямәт.

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحَاقَّةُ

Кыямәтнең куркынычлы көн икәнлеген вә аның хакыйкатен сиңа нәрсә белдерде? Ягъни Аллаһ белдермәсе, үзлегеңнән һич белә алмассың.

كَذَّبَتْ ثَمُودُ وَعَادٌ بِالْقَارِعَةِ

Сәмуд вә Гад кавемнәре кыямәтне ялганга тоттылар.

فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهْلِكُوا بِالطَّاغِيَةِ

Әмма Сәмуд кавеме шиксез каты тавыш белән һәлак ителделәр.

وَأَمَّا عَادٌ فَأُهْلِكُوا بِرِيحٍ صَرْصَرٍ عَاتِيَةٍ

Әмма Гад кавеме каты тавышлы үткен җил белән һәлак ителделәр.

سَخَّرَهَا عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيَالٍ وَثَمَانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومًا فَتَرَى الْقَوْمَ فِيهَا صَرْعَىٰ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍ

Ул җилне аларга җиде төн вә сигез көн тоташтан ирекле кылды, ул җилдә кешеләрне буылып һәлак булган кеби күрер идең, гүя алар эче куыш хөрмә агачының төбе кеби булып калганнар.

فَهَلْ تَرَىٰ لَهُمْ مِنْ بَاقِيَةٍ

Алардан калган берәр кешене күрерсеңме? Юк, әлбәттә, алардан һичкем калмаган.

وَجَاءَ فِرْعَوْنُ وَمَنْ قَبْلَهُ وَالْمُؤْتَفِكَاتُ بِالْخَاطِئَةِ

Фиргаун вә аннан элек булган кешеләр һәм Лут пәйгамбәрнең кавеме гөнаһлы эшләрне вә хаталарны күп кылдылар.

فَعَصَوْا رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رَابِيَةً

Алар Раббыларының пәйгамбәренә гасый гөнаһлы булдылар, аларны Аллаһуның ґәзабы тотты, ычкындырмый торган тоту белән.

إِنَّا لَمَّا طَغَى الْمَاءُ حَمَلْنَاكُمْ فِي الْجَارِيَةِ

Тәхкыйк Без Нух пәйгамбәр вакытында туфан суы чыккан чакта сезнең аталарыгызны йөкләдек су өстендә йөрүче көймәгә.

لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ

Ул вакыйганы гыйбрәт сезгә ядкәр кылдык, вә ул вакыйганы ишетүче колаклар ишетеп саклансыннар өчен гыйбрәт кылдык.

فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ نَفْخَةٌ وَاحِدَةٌ

Мәхлукатне кубару өчен сурга бер мәртәбә өрелсә

وَحُمِلَتِ الْأَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَاحِدَةً

җир урыныннан күтәрелсә вә таулар күтәрелеп бер-берсенә бер мәртәбә сугылып тузылып китсәләр -

فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ

шул көндә кыямәт вакыйгъ буладыр.

وَانْشَقَّتِ السَّمَاءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ وَاهِيَةٌ

Ул көндә күк ярылыр вә ул көчсез зәгыйфь булыр.

وَالْمَلَكُ عَلَىٰ أَرْجَائِهَا ۚ وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ

Вә ул көндә фәрештәләр җирнең тирәсендә булырлар, вә ул көндә җир тирәсендәге фәрештәләр өстендә Раббыңның ґәршене сигез фәрештә күтәрер.

يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لَا تَخْفَىٰ مِنْكُمْ خَافِيَةٌ

Ул көндә фаш ителерсез сездән һич нәрсә яшерен калмас ягыш һәммә эшегез күрсәтелер.

فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ هَاؤُمُ اقْرَءُوا كِتَابِيَهْ

Әммә гамәл дәфтәре уң кулына бирелгән кеше: "ий җәмәгать килегез минем гамәл дәфтәремне укыгыз,

إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلَاقٍ حِسَابِيَهْ

мин әлбәттә дөньяда белдем бүген хисабка юлкачагымны" – дияр.

فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ

Ул кеше риза булырлык яхшы тереклектә.

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ

Бөек дәрәҗәле җәннәттә.

قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ

Ул җәннәтләрнең җимешләре утырган вә яткан кешеләргә якындыр.

كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئًا بِمَا أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخَالِيَةِ

Ашагыз вә эчегез тәмләп ләззәт белән, дөньяда буш вакытларыгызны изге гамәлләр илә уздырганыгыз өчен!

وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتَابِيَهْ

Әмма гамәл дәфтәре сул кулына бирелгән кеше, әйтер: "Ий кәшки миңа гамәл дәфтәрем бирелмәгән булсачы!

وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِيَهْ

Хисабымны нинди икәнен белмәгән булсамчы!

يَا لَيْتَهَا كَانَتِ الْقَاضِيَةَ

Ий үкенеч, мине үтергән үлем эшемне бетереп яңадан мине тергезмәгән булсачы!

مَا أَغْنَىٰ عَنِّي مَالِيَهْ ۜ

Хәзер инде миңа малым һич файда бирмәде.

هَلَكَ عَنِّي سُلْطَانِيَهْ

Инде миннән үземнең бәйсезлегем вә кечем һәлак булды!

خُذُوهُ فَغُلُّوهُ

Аллаһ ґәзаб фәрештәләренә әйтер: "Алыгыз ул кешене, богаулагыз аны!

ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ

Соңра җәһәннәм утында яндырыгыз аны!

ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعًا فَاسْلُكُوهُ

Соңра аны җитмеш аршын озынлыктагы чылбыр белән урагыз!

إِنَّهُ كَانَ لَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظِيمِ

Чөнки ул әлбәттә олугъ булган Аллаһуга ышанмый иде.

وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْكِينِ

Дәхи ул үзен вә әһлен мескенне ашатырга кызыктырмый иде.

فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هَاهُنَا حَمِيمٌ

Бу көндә бу урында аңа ярдәм бирәчәк дус юк.

وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِينٍ

Дәхи аңа ризык юкдыр мәгәр җәһәннәм әһленең тәннәреннән аккан эреннәрдән генә бар.

لَا يَأْكُلُهُ إِلَّا الْخَاطِئُونَ

Ул эренне башкалар ашамас мәгәр хата иманлы вә хата динле һәм башка яхшылыкларда хаталанучылар ашарлар.

فَلَا أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ

Сезнең күргән нәрсәләрегез белән дә ант итәргә хаҗәт юк.

وَمَا لَا تُبْصِرُونَ

Дәхи сезнең күрмәгән нәрсәләрегез белән дә ант итәргә хаҗәт юк.

إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ

Тәхкыйк ошбу Коръән хөрмәтле Җәбраил фәрештәнең китергән сүзедер.

وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ ۚ قَلِيلًا مَا تُؤْمِنُونَ

Вә ул шагыйрь сүзе дә түгел, Коръән Аллаһудан иңгән булса да бик аз ышанасыз.

وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ ۚ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ

Вә ул Коръән күрәзәче-багучы сүзе дә түгел, шулай булса да бик аз вәгазьләнәсез!

تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Барча галәмне тәрбия итүче Аллаһудан иңдерелгәндер.

وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الْأَقَاوِيلِ

Әгәр ул Мухәммәд г-м Без әйтмәгән бәгъзе сүзне Аллаһудан дип ялганлап сөйләсә иде.

لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِالْيَمِينِ

Әлбәттә Без аны каты тоту илә тотар идек.

ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِينَ

Соңра аның йөрәк тамырларын кисеп алыр идек.

فَمَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَاجِزِينَ

Сезләрдән һичкем аны ґәзаб кылудан Мине туктата алмас иде.

وَإِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ

Вә шиксез Ул Коръән Аллаһудан куркып, гөнаһтан сакланучы тәкъва мөэминнәр өчен вәгазь, нәсыйхәт.

وَإِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنْكُمْ مُكَذِّبِينَ

Тәхкыйк Без беләбез әлбәттә Сезләрдән ялганчылар бардыр.

وَإِنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَى الْكَافِرِينَ

Тәхкыйк ул Коръән аның белән гамәл кылмаучы кәферләр вә аның илә гамәл кылмаучы бидеґәтче мөселманнарга да хәсрәтдер.

وَإِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ

Вә ул Коръән хаклыгы бик якын булган хакдыр.

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ

Олугъ булган Раббыңны мактап Ул һәр кимчелектән пакь дип тәсбих әйт, һәм Аңа гыйбадәт кыл!