75Al-Qiyaama

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ

And içirəm qiyamət gününə;

وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ

And içirəm (günah etdiyi üçün, yaxud yaxşı əməli azdır deyə) özünü qınayan nəfsə! (Siz öləndən sonra mütləq diriləcəksiniz!)

أَيَحْسَبُ الْإِنْسَانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظَامَهُ

Məgər insan elə güman edir ki, (qiyamət günü) onun sümüklərini bir yerə yığa bilməyəcəyik?!

بَلَىٰ قَادِرِينَ عَلَىٰ أَنْ نُسَوِّيَ بَنَانَهُ

Bəli, Biz onun barmaqlarını da (barmaq sümüklərini də, barmaqlarının uclarını da) düzəltməyə qadirik!

بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ

Lakin insan (bundan sonra da) önündəkini (qiyaməti) danmaq (pis işlər görmək) istəyər.

يَسْأَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ

Və (istehza ilə): “Qiyamət günü nə vaxt olacaqdır?” – deyə soruşar.

فَإِذَا بَرِقَ الْبَصَرُ

Göz (heyrətdən) bərələcəyi;

وَخَسَفَ الْقَمَرُ

Ay tutulacağı;

وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ

Günəşlə ay birləşəcəyi (hər ikisinin qərbdən çıxacağı, nurunun gedəcəyi) zaman -

يَقُولُ الْإِنْسَانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ

Məhz o gün insan: “Qaçıb can qurtarmağa yer haradadır?” – deyəcəkdir.

كَلَّا لَا وَزَرَ

Xeyr, (o gün) heç bir sığınacaq olmayacaqdır!

إِلَىٰ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ

O gün (ey insan!) duracaq (pənah aparılacaq) yer ancaq Rəbbinin hüzurudur!

يُنَبَّأُ الْإِنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ

O gün insana öncə etdiyi və sonraya qoyduğu nə varsa (sağlığında dünyada gördüyü işlər və öləndən sonra qoyub getdiyi yaxşı, pis nə varsa, hamısı) xəbər veriləcəkdir!

بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَىٰ نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ

Doğrusu, insan özü-özünə şahiddir!

وَلَوْ أَلْقَىٰ مَعَاذِيرَهُ

O, hər cür üzrxahlıq etsə də, (qəbul olunmaz)!

لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ

(Ya Peyğəmbər! Cəbrail sənə Qur’an oxuduğu zaman) onu tələm-tələsik əzbərləmək üçün dilini tərpətmə! (Sən də onunla birlikdə Qur’anı təkrar etmə, yalnız dinlə!)

إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ

Çünki onu (sənin qəlbində) cəm etmək, (dilində) oxutmaq Bizə aiddir.

فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ

Biz onu (Cəbrailin dili ilə) oxutduğumuz zaman oxunmasını diqqətlə dinlə.

ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ

Sonra onu (sənə) bəyan etmək də Bizə aiddir!

كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ

Xeyr, xeyr! Siz tez keçib gedəni (fani dünyanı) sevirsiniz.

وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ

Axirəti isə tərk edirsiniz.

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ

O gün neçə-neçə üzlər sevinib güləcək,

إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٌ

Öz Rəbbinə baxacaqdır!

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بَاسِرَةٌ

O gün neçə-neçə üzlər tutulub qaralacaq,

تَظُنُّ أَنْ يُفْعَلَ بِهَا فَاقِرَةٌ

(Sahiblərinin) bel sümüklərinin (dəhşətli bir əzabla) qırılacağını anlayacaqdır!

كَلَّا إِذَا بَلَغَتِ التَّرَاقِيَ

Xeyr, (can) boğaza (körpücük sümüklərinə) gəlib yetişəcəyi,

وَقِيلَ مَنْ ۜ رَاقٍ

“(Onu bu bəladan) kim xilas edə bilər?” – deyiləcəyi,

وَظَنَّ أَنَّهُ الْفِرَاقُ

(Can üstə olan kimsə) ayrılıq dəminin gəlib çatdığını anlayacağı,

وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ

Və (ölüm qorxusundan) qıçı-qıçına dolaşacağı zaman,

إِلَىٰ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَسَاقُ

Aparılacağı yer Rəbbinin hüzuru olacaqdır (ey insan)!

فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ

Beləliklə, o (kafir Əbu Cəhl) nə (Qur’anı) təsdiq etdi, nə də namaz qıldı.

وَلَٰكِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ

Amma (Allah kəlamını) yalan saydı, (ondan) üz döndərdi.

ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰ أَهْلِهِ يَتَمَطَّىٰ

Sonra da özünü darta-darta ailəsinin yanına getdi.

أَوْلَىٰ لَكَ فَأَوْلَىٰ

Vay sənin halına, vay!

ثُمَّ أَوْلَىٰ لَكَ فَأَوْلَىٰ

Yenə də vay sənin halına, vay!

أَيَحْسَبُ الْإِنْسَانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدًى

Məgər insan elə güman edir ki, o, başlı-başına (cəzasız) buraxılacaq?!

أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِنْ مَنِيٍّ يُمْنَىٰ

Məgər o tökülən bir qətrə nütfə deyildimi?!

ثُمَّ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ

Sonra laxtalanmış qan oldu və (Allah) onu yaradıb surət verdi (insan şəklinə saldı).

فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنْثَىٰ

Sonra da ondan biri kişi, biri qadın olmaqla iki cift (həmtay) yaratdı.

أَلَيْسَ ذَٰلِكَ بِقَادِرٍ عَلَىٰ أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتَىٰ

Elə isə O Allah ölüləri diriltməyə qadir deyildirmi?!