55Ar-Rahmaan

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ الرَّحْمَٰنُ

Роҳман.

عَلَّمَ الْقُرْآنَ

Қуръони ўргатди.

خَلَقَ الْإِنْسَانَ

Инсонни яратди.

عَلَّمَهُ الْبَيَانَ

Унга баённи ўргатди.

الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ

Қуёш ва ой ҳисобдадир.

وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدَانِ

Ўт-ўлан ҳам, дарахтлар ҳам сажда қилурлар. (Дунёдаги жонлию жонсиз барча нарса Аллоҳнинг иродасидан ташқари чиқа олмаслигига, ҳаммаси олам Парвардигорига боғлиқ эканига далолат қилмоқда.)

وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيزَانَ

Осмонни баланд кўтарди ва тарозуни ўрнатди.

أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزَانِ

Тортишда ҳаддан ошмаслигингиз учун. (Агар ушбу тарозуни Ислом дини, Қуръон китоби, Муҳаммад алайҳиссалом Пайғамбари орқали ўрнатмаганида, адолат мезони бузиларди, ҳақдан ботил устун келарди. Ер юзини фисқу фасод босарди.)

وَأَقِيمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَلَا تُخْسِرُوا الْمِيزَانَ

Адолат ила ўлчанг ва тарозудан уриб қолманг.

وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ

Ва ерни ҳалойиқ учун қўйди.

فِيهَا فَاكِهَةٌ وَالنَّخْلُ ذَاتُ الْأَكْمَامِ

У(ер)да мевалар ва гулкосали хурмолар бор.

وَالْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَالرَّيْحَانُ

Ва сомонли донлар ҳамда райҳон бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ كَالْفَخَّارِ

Инсонни сополга ўхшаш қуриган лойдан яратди.

وَخَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ

Ва жинларни алангадан яратди.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз.

رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَرَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ

У икки машриқ ва икки мағрибнинг Роббисидир. (Икки машриқ деганда, қуёшнинг ёздаги ва қишдаги чиқиш жойларини ҳамда икки мағриб деганда, ёздаги ва қишдаги ботиш жойларини тушуниш керак.)

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?

مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ

Дарё-денгизларни бир-бири билан учрашадиган қилиб қўйди.

بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ

Ўрталаридаги тўсиқдан ошиб ўтолмаслар. (Шўр денгиз билан чучук сувли дарё ўртасида бир тўсиқ бўлиб, улар бир-бирларига аралашиб кетмайди деган маънони англатади.)

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?

يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَالْمَرْجَانُ

У иккисидан луълуъ ва маржон чиқар.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматлрини ёлғон дея олурсиз?!

وَلَهُ الْجَوَارِ الْمُنْشَآتُ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلَامِ

Денгизларда тоғдек бўлиб сузиб юрувчилар ҳам Уникидир.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ

(Ер) юзидаги барча жонзот фонийдир.

وَيَبْقَىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ

Улуғлик ва икром эгаси Роббингнинг Ўзигина боқийдир.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?

يَسْأَلُهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ

Ундан еру осмондаги жонзотлар сўрарлар. У ҳар куни ишдадир. (Бутун мавжудот, ерда бўлсин, осмонда бўлсин, Аллоҳдан сўровларини сўрайди. Нимани сўрашлари оятда тайин қилинмаган. Ҳар ким нимага муҳтож бўлса, ўшани сўрайди.)

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ

Албатта, сизлар учун вақт топармиз, эй инсу жинлар!

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ فَانْفُذُوا ۚ لَا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَانٍ

Эй жин ва инс жамоалари, агар сиз осмонлару ер чегараларидан чиқиб кетишга қодир бўлсаларингиз, чиқаверинглар. Фақат Султон ила чиқа олурсиз, холос.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

يُرْسَلُ عَلَيْكُمَا شُوَاظٌ مِنْ نَارٍ وَنُحَاسٌ فَلَا تَنْتَصِرَانِ

Устингиздан ўт-чўғ ва тутун юборилур. Бас, қутула олмассиз.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

فَإِذَا انْشَقَّتِ السَّمَاءُ فَكَانَتْ وَرْدَةً كَالدِّهَانِ

Осмон ёрилиб, қирмизи мойга айланган вақтда...

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

فَيَوْمَئِذٍ لَا يُسْأَلُ عَنْ ذَنْبِهِ إِنْسٌ وَلَا جَانٌّ

Бас, у кунда инс ҳам, жин ҳам гуноҳидан сўралмас. (Қиёмат бошлангандан инсдан ҳам, жиндан ҳам гуноҳ қилган-қилмагани ҳақида сўраб ўтирилмайди. Чунки ҳамманинг башарасидан, ҳолатидан унинг ким эканлиги билиниб туради.)

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيمَاهُمْ فَيُؤْخَذُ بِالنَّوَاصِي وَالْأَقْدَامِ

Жиноятчмлар сиймоларидан билиниб турур. Ва уларнинг пешона сочлари ва оёқларидан тутилур.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

هَٰذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِي يُكَذِّبُ بِهَا الْمُجْرِمُونَ

Жиноятчилар ёлғонга чиқараётган жаҳаннам шу бўлур.

يَطُوفُونَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ

Улар жаҳаннам билан ўта қайноқ сув ўртасида айланур.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ

Роббиси ҳузурида туришдан қўрққанлар учун икки жаннат бор. (Қиёмат куни олам Парвардигорининг ҳузурида саволларга жавоб беришдан, ҳисоб-китоб мақомидан қўрқиб, тириклигидаёқ тайёргарлик кўриб, яхшилик билан кун кечирганларга икки жаннат бор экан. «Иккин жаннат»нинг бир неча шарҳлари бор, жумладан, инсга алоҳида жаннат, жинга алоҳида жаннат ёки икковларидан ҳар бирларига иккитадан жаннат, гуноҳкорлар жаҳаннам билан ўта қайноқ сув ўртасида айлансалар, тақводорлар биринчи жаннатлари, яъни, боғлари билан иккинчи жаннатлари - боғлари орасида сайр қиладилар.)

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

ذَوَاتَا أَفْنَانٍ

Улар шох-новдалидирлар.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

فِيهِمَا عَيْنَانِ تَجْرِيَانِ

Икковларида оқувчи икки булоқ бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

فِيهِمَا مِنْ كُلِّ فَاكِهَةٍ زَوْجَانِ

Икковларида ҳам мевадан жуфт навлар бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

مُتَّكِئِينَ عَلَىٰ فُرُشٍ بَطَائِنُهَا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ ۚ وَجَنَى الْجَنَّتَيْنِ دَانٍ

Ипак астарли тўшакларга ёнбошлаган ва икки жаннат мевалари яқин бўлган ҳоллари бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

فِيهِنَّ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ

Уларда кўзлари тийилган, аввал инс ҳам, жин ҳам тегмаган(ҳур)лар бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

كَأَنَّهُنَّ الْيَاقُوتُ وَالْمَرْجَانُ

У(ҳур)лар худди ёқут ва маржонга ўхшарлар.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ

Эҳсоннинг мукофоти, фақат эҳсондир.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

وَمِنْ دُونِهِمَا جَنَّتَانِ

У икковидан пастроқда яна икки жаннат бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

مُدْهَامَّتَانِ

Икковлари ям-яшилдир.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

فِيهِمَا عَيْنَانِ نَضَّاخَتَانِ

Икковларида отилиб турувчи икки булоқ бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ

Икковларида мевалар, хурмо ва анорлар бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

فِيهِنَّ خَيْرَاتٌ حِسَانٌ

Уларда яхши, гўзаллар бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

حُورٌ مَقْصُورَاتٌ فِي الْخِيَامِ

Чодирларни лозим тутган ҳурлар бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ

Аввал уларга инс ҳам, жин ҳам тегмаган.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

مُتَّكِئِينَ عَلَىٰ رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِيٍّ حِسَانٍ

Яшил болишларга ва гўзал гиламларда ёнбошлаган ҳоллари бор.

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!

تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ

Улуғлик ва икром эгаси бўлмиш Роббинг исми муборак бўлди.