80Abasa

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ عَبَسَ وَتَوَلَّىٰ

(Peyğəmbər) qaşqabağını töküb üzünü çevirdi.

أَنْ جَاءَهُ الْأَعْمَىٰ

Yanına korun (Abdullah ibn Ümmi-Məktumun) gəlməsindən dolayı.

وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ يَزَّكَّىٰ

Nə bilirsən, bəlkə də, o (səndən islama dair soruşub öyrənəcəkləri ilə) təmizlənəcəkdir!

أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرَىٰ

Yaxud öyüd dinləyəcək və bu öyüd ona fayda verəcəkdir!

أَمَّا مَنِ اسْتَغْنَىٰ

(Var dövlətinə güvənib sənin öyüd-nəsihətinə qulaq asmağa) ehtiyac hiss etməyənə (dövlətliyə) gəldikdə,

فَأَنْتَ لَهُ تَصَدَّىٰ

Sən üzünü ona tərəf çevirirsən (onun sözünə qulaq asırsan).

وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ

Onun (küfrdən) təmizlənməsindən sənə nə?!

وَأَمَّا مَنْ جَاءَكَ يَسْعَىٰ

Yüyürə-yüyürə sənin yanına gələn

وَهُوَ يَخْشَىٰ

Və (Allahdan) qorxan kimsəyə gəldikdə isə,

فَأَنْتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ

Sən ondan üz çevirirsən!

كَلَّا إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ

Xeyr! (Belə yaramaz, bir daha belə etmə). Həqiqətən, bu (ayələr) bir öyüd-nəsihətdir.

فَمَنْ شَاءَ ذَكَرَهُ

Kim istəsə, ondan öyüd alar.

فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ

(Bu Qur’an Allah dərgahında) çox möhtərəm (mö’təbər) səhifələrdə -

مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ

(Qədir-qiyməti) yüksək (şanı uca), tərtəmiz səhifələrdədir (Şeytan onlara toxuna bilməz).

بِأَيْدِي سَفَرَةٍ

(O, Allahla peyğəmbərlər arasında olan) elçi mələklərin əlləri ilə (lövhi-məhfuzdan köçürülür, yaxud o, elçi mələklərə e’tibar edilmişdir).

كِرَامٍ بَرَرَةٍ

(O mələklər ki, Allahın yanında) çox möhtərəm, (Allaha) çox müt’idirlər.

قُتِلَ الْإِنْسَانُ مَا أَكْفَرَهُ

Ölsün (kafir) insan! O nə nankordur!

مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهُ

(Bu təkəbbür onda hardandır? Allah) onu hansı şeydən yaratdı?

مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ

(Allah onu bir qətrə dəyərsiz) nütfədən yaratdı, ona biçim verdi.

ثُمَّ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ

Sonra onun üçün (ana bətnindən çıxış) yolunu asanlaşdırdı.

ثُمَّ أَمَاتَهُ فَأَقْبَرَهُ

Sonra onu öldürüb qəbrə qoydu.

ثُمَّ إِذَا شَاءَ أَنْشَرَهُ

Sonra da istədiyi vaxt onu dirildəcəkdir.

كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَا أَمَرَهُ

Xeyr, (insan Allahın) ona buyurduğunu hələ yerinə yetirməmişdir.

فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَىٰ طَعَامِهِ

İnsan hələ bir yeməyinə baxsın! (Görsün ki, ona necə ruzi verdik).

أَنَّا صَبَبْنَا الْمَاءَ صَبًّا

Həqiqətən, Biz yağışı bol yağdırdıq.

ثُمَّ شَقَقْنَا الْأَرْضَ شَقًّا

Sonra yeri gözəl yaratdıq (yaxşı yardıq),

فَأَنْبَتْنَا فِيهَا حَبًّا

Belə ki, orada dən (dənli bitkilər) göyərtdik;

وَعِنَبًا وَقَضْبًا

Üzüm və yonca;

وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا

Zeytun və xurma (bağları);

وَحَدَائِقَ غُلْبًا

(Ağacları bir-birinə) sarmaşan bağçalar;

وَفَاكِهَةً وَأَبًّا

(Növbənöv) meyvələr və ot (ələf) yetişdirdik.

مَتَاعًا لَكُمْ وَلِأَنْعَامِكُمْ

(Bütün bunlar) sizin və heyvanlarınızın istifadəsi üçündür!

فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّةُ

Nəhayət, qulaqları kar edən (o dəhşətli səs) gələndə (İsrafil surunu çalanda);

يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ

O gün insan qaçacaq öz qardaşından;

وَأُمِّهِ وَأَبِيهِ

Anasından, atasından;

وَصَاحِبَتِهِ وَبَنِيهِ

Zövcəsindən və oğullarından!

لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ

O gün onlardan hər birinin istənilən qədər işi olacaqdır! (Hər kəs öz hayında olacaq, heç kəs heç kəsin halından xəbər tutmayacaqdır).

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ

O gün bir çox üzlər parlayacaq,

ضَاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ

Güləcək, sevinəcəkdir.

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ

O gün bir çox üzlərə isə toz-torpaq qonacaq,

تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ

Onları zülmət (yaxud his) bürüyəcəkdir.

أُولَٰئِكَ هُمُ الْكَفَرَةُ الْفَجَرَةُ

Onlar (pis əməllərə uyan) kafirlər, pozğunlardır!