Al-Qiyaama

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ

سوێند ده‌خۆم به ڕۆژی قیامه‌ت.

وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ

سوێند ده‌خۆم به ویژدانی زیندوو و نه‌فسی ڕه‌خنه له خۆگر که لۆمه‌ی خۆی ده‌کات.

أَيَحْسَبُ الْإِنْسَانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظَامَهُ

ئایا ئینسان واده‌زانێت هه‌رگیز ئێسکه‌کانی کۆناکه‌ینه‌وه‌؟!

بَلَىٰ قَادِرِينَ عَلَىٰ أَنْ نُسَوِّيَ بَنَانَهُ

به‌ڵێ، له‌وه زیاتریش ده‌که‌ین و توانامان هه‌یه که نه‌خشه ورده‌کانی سه‌ر په‌نجه‌کانی به‌دی بهێنینه‌وه‌.

بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ

نه‌خێر، با گومانی وانه‌بات، به‌ڵکو ئاده‌میزاد ده‌یه‌وێت گوناهو تاوان بکاته پیشه‌ی خۆی به‌درێژایی ژیانی، یاخود ده‌یه‌وێت قیامه‌ت له به‌رده‌میدا به‌رپا ببێت ئینجا باوه‌ڕی پێ بهێنێت!

يَسْأَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ

بێ باکانه ده‌پرسێت: کوا، که‌ی ڕۆژی قیامه‌ت به‌رپا ده‌بێت؟! (به‌خه‌یاڵی خۆی زۆر به دووری ده‌زانێت).

فَإِذَا بَرِقَ الْبَصَرُ

کاتێك دێت، چاو ئه‌بڵه‌ق ده‌بێت.

وَخَسَفَ الْقَمَرُ

مانگیش ده‌گیرێت و تاریك ده‌بێت (ئه‌ویش هه‌ڵده‌وه‌شێت).

وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ

(یاسای بوونه‌وه‌ر تێك ده‌چێت و) خۆرو مانگ کۆ ده‌کرێنه‌وه‌و ده‌درێن به‌یه‌کدا.

يَقُولُ الْإِنْسَانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ

ئه‌و ڕۆژه ئینسان ده‌ڵێت: (ئه‌ی هاوار) بۆ کوێ ڕا بکه‌م، له کوێوه خۆم ڕزگار بکه‌م.

كَلَّا لَا وَزَرَ

نه‌خێر ئیتر ده‌ربازبوون نیه (ڕزگار بوون ئه‌سته‌مه‌).

إِلَىٰ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ

تۆ ئیتر ده‌بێت لای په‌روه‌ردگارت ئاماده‌بیت و له‌وێ ئۆقره بگریت (بۆ لێپرسینه‌وه‌).

يُنَبَّأُ الْإِنْسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ

له‌و ڕۆژه‌دا ئاده‌میزاد هه‌واڵی هه‌موو ئه‌و کارو کرده‌وانه‌ی پێده‌درێت که ده‌ست پێشکه‌ریی کردووه (یاخود به ته‌ما بووه بیکات و دوای خستووه‌، یاخود هه‌واڵی کرده‌وه‌ی ڕابووردووی و ئاسه‌واری دوای خۆی پێ ده‌درێت).

بَلِ الْإِنْسَانُ عَلَىٰ نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ

به‌ڵکو ئینسان خۆی شایه‌ته به‌سه‌ر خۆیه‌وه (ئه‌ندامه‌کان شایه‌تن به‌سه‌ریه‌وه‌).

وَلَوْ أَلْقَىٰ مَعَاذِيرَهُ

هه‌رچه‌نده چه‌نده‌ها پاکانه بکات و بیانوو بهێنێته‌وه (بێ سوودو بێ که‌ڵکه‌).

لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ

په‌له مه‌که‌و زمانت مه‌جوڵێنه‌، بۆ ئه‌وه‌ی په‌له بکه‌یت له وه‌رگرتنیدا.

إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ

به‌ڕاستی له‌سه‌ر ئێمه‌یه کۆکردنه‌وه‌و خوێندنه‌وی.

فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ

جا کاتێك ئێمه ده‌یخوێنینه‌وه تۆش شوێنمان بکه‌وه له خوێندنه‌وه‌یدا.

ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ

پاشان به‌ڕاستی ڕوون کردنه‌وه‌شی له‌سه‌ر ئێمه‌یه‌.

كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ

نه‌خێر، وانی یه (زیندووکردنه‌وه لێپرسینه‌وه هه‌ر ده‌بێت) دیاره ئێوه هه‌ر ئه‌م دنیایه‌تان خۆش ده‌وێت که به‌په‌له به‌سه‌ر ده‌چێت.

وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ

قیامه‌ت و به‌هه‌شت پشتگوێ ده‌خه‌ن و وازی لێده‌هێنن.

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ

به‌مه‌رجێك ئه‌و ڕۆژه‌، ڕووخسارانێك گه‌شاوه‌و ناسك و ئاسووده‌ن.

إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٌ

چونکه (هه‌ریه‌که بۆ خۆی) ته‌ماشای په‌روه‌ردگاری ده‌کات (له ته‌ماشاکردنی تێر نابێت).

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بَاسِرَةٌ

هه‌ر له‌و ڕۆژه‌شدا ڕووخسارانێکی تر ڕه‌ش داگیرساو گرژو تاڵ و دێزن.

تَظُنُّ أَنْ يُفْعَلَ بِهَا فَاقِرَةٌ

چاوه‌ڕوانن کاره‌ساتێکی پشت شکێنیان به‌سه‌ردا بهێنرێت.

كَلَّا إِذَا بَلَغَتِ التَّرَاقِيَ

نه‌خێر ئه‌و خه‌ڵکه هه‌روا ژیانیان به‌رده‌وام نابێت به‌ڵکو کاتێك دێت که ڕۆحی یه‌ك به‌یه‌کیان ده‌گاته گه‌رووی.

وَقِيلَ مَنْ ۜ رَاقٍ

ئه‌وسا ده‌وترێت، کێ فریاد ڕه‌سیه‌تی؟

وَظَنَّ أَنَّهُ الْفِرَاقُ

به‌ڵام له‌و کاته‌دا، ئه‌و که‌سه‌ی له‌سه‌ره مه‌رگدایه دڵنیابه که ئیتر هیچ شتێك فریای ناکه‌وێت و کاتی ماڵئاواییه‌.

وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ

ئیتر قاچ و لوولاق به‌یه‌کدا ده‌ئاڵێن.

إِلَىٰ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَسَاقُ

ئه‌وساو له‌و ڕۆژه‌دا بۆ لای په‌روه‌ردگارت ڕاپێچ ده‌کرێیت و ده‌برێیت.

فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ

نه‌بڕوای هێناو نه نوێژێکی به‌جوانی خوێند.

وَلَٰكِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّىٰ

به‌ڵکو بڕوای نه‌هێناو پشتی تێکرد.

ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰ أَهْلِهِ يَتَمَطَّىٰ

پاشان هه‌موو جار به له‌نجه‌و لارو خۆبادانه‌وه ده‌گه‌ڕایه‌وه بۆ ناو که‌سوکاری و که‌شخه‌ی ده‌کرد.

أَوْلَىٰ لَكَ فَأَوْلَىٰ

(جا ئه‌م دۆزه‌خه‌) بۆ تۆ شیاوتره‌و له‌بارتره‌.

ثُمَّ أَوْلَىٰ لَكَ فَأَوْلَىٰ

پاشان هه‌ر ئه‌و سزایه بۆ تۆ شیاوتره‌و له‌بارتره‌.

أَيَحْسَبُ الْإِنْسَانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدًى

ئایا ئاده‌میزاد واده‌زانێت هه‌روا وازی لێده‌هێنرێت به‌خۆڕایی (لێپرسینه‌وه‌ی نابێت؟!).

أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِنْ مَنِيٍّ يُمْنَىٰ

باشه‌، ئایا کاتی خۆی نوتفه‌یه‌ك نه‌بووه له‌مه‌نی که ده‌ڕژێنرایه شوێنی خۆی (که منداڵانی دایکه‌).

ثُمَّ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ

پاشان خۆ هه‌ڵواسه‌رێك بوو گه‌شه‌ی کردوو و ڕۆح و ده‌زگاکانی ده‌ره‌وه‌و ناوه‌وه‌ی به‌ڕێکوپێکی پێبه‌خشی.

فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنْثَىٰ

ئینجا هه‌ر له‌و مه‌نی یه هه‌ردوو جووت نێرو مێ ی دروست کردووه (که ته‌واوکاری یه‌کترن).

أَلَيْسَ ذَٰلِكَ بِقَادِرٍ عَلَىٰ أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتَىٰ

ئایا ئه‌و زاته‌ی ئه‌وه بکات ناتوانێت مردووه‌کان زیندوو بکاته‌وه‌؟!